(Ni Edna C. Nagtalon)
Saan pay a nagturpos iti kolehio.  Ngem maysan a
general.  Ken general manipud kinaubingna aginggat
inggana.

Dayta ni General M. Valdez, tubo ti Solsona, Ilocos
Norte.  Adda iti maikapat a tukad iti kurso a Bachelor
of Elementary Education iti Mariano Marcos State
University College of Teacher Education, Laoag City.

Kabayatan ti kaaddana iti kolehio, adun a pammadayaw
ti naragpatna iti tay-ak ti panagbitla.  Banag a
pagraeman kenkuana dagiti padana nga estudiante ken
uray pay dagiti mangisursuro.

Itay laeng kallabes a Solid North State Colleges and
Universities Association Meet (Solid North SCUAM) a
nagpartisiparan dagiti agad-adal iti Rehion I, Rehion
II ken Cordillera Administrative Region (CAR) a
naangay idiay Isabela State University, Ilagan City,
id Peb. 19-22, 2007, inyalat ni General ti umuna a
gungguna iti Dagliang Talumpati (Extemporaneous
Speaking) a nakagun-odanna ti balitok a medalia.
Paset ti Cultural Festival ti nasao a kontes

Saan nga asi-asi ti makisalip iti Dagliang Talumpati.
Maisina dagiti partisipante iti maysa a siled nga awan
a pulos ti pagkitaan ken pakitungtunganda. Maikkan ti
kada partisipante iti maysa a saludsod wenno topiko
nga inna sungbatan.  Iti las-ud ti lima a
minutos,urnosenna dagiti kapanunutanna.Kalpasanna,
maikkan manen ti sabali pay a lima a minutos a
mangibuksil kadagiti kapanunutanna babaen ti
panagbitlana iti sanguanan dagti napusgan a hurado ken
uray pay kadagiti agbuybuya.  Saan nga agsurok ti
naituding a tiempo ti panagbitla tapno saan a maksayan
ti puntos ti partisipante.

Gapu iti kaadun ti nakaisuposupanna, saanen nga
agnerbios pay ni General no makisango kadagiti hurado
ken kadagiti kasupangilna.  Addaan iti naan-anay a
panagtalek iti bukodna a kabaelan.  Ken kasta met iti
Namarsua nga ammona a patinayon a mangtartarabay
kenkuana.  Isu a no nagrugin a nagbitla, agtultuluyen
daytoy a kas man tay panagaruyot ti manteka no kasta a
mayalison manipud iti nakaikargaana iti sabali  pay a
pagkargaan.  Sa ket makaguyugoy a denggen ti baritone
a bosesna a danggayan pay dagiti umiso nga actionna.

?Ubingak pay, Ma?am, idi  tumapogakon iti tay-ak ti
panagbitla.  Ni ikitko a Mrs. Crispina M. Aquino,
mangisursuro idi iti Solsona Elem. School, ti
nangsanay kaniak,? impalgak toy naisem, napakumbaba
ken managdayaw nga estudiante, idin ta inyawidna ti
balitok a medalia nga inabakna iti Solid North SCUAM.

Segun kenkuana, masansan a pagbasbasaen ni ikitna
kadagiti declamation ken oration pieces, kasta pay
kadagiti daniw ken estoria iti English, Filipino wenno
Iluko.  Ket nadlaw ni ikitna ti naisangsangayan a
kabaelanna.  Gapu ta nagyan iti sidong ni ikitna
manipud idi uppat ti tawenna agingga idi adda iti
Grade IV, nasanay ngarud a naimbag.  Ket idi addan iti
Grade V iti Solsona Elementary School, nangrugin nga
agapit kadagiti medalia ken pammadayaw.  Nakisalip
kadagiti nadumaduma a kontes iti Division Level ket
dagitoy dagiti nangabakanna:  1st Place ? Literary
Reading (Pagbasa ng Tula); 2nd Place ? Declamation
(English); ken 1st Place ? Balagtasan.  Ni Miss Editha
V. Laureta a maestrana idi ti coach ken adviserna
(retiradon a maestra).  Nasanay pay ti kabaelanna
babaen ti panagserbina kas emcee kadagiti nadumaduma a
programa iti eskuela. Maikanem a puesto ti nagun-odna
idi agraduar ti Grade VI.

Intultuloyna ti laingna iti panagbitla.  Ket idi addan
iti Solsona National High School a nagturposanna,
nagun-odna ti maikadua a puesto iti Division Level
Balagtasan.  Ken kas idi adda iti elementaria, isu
latta ti emcee kadagiti programa iti pagadalan.

Ad-adda manen a timmanor ti laingna idi addan iti
kolehio.  Namindua a daras a nangabak kas First Placer
iti tay-ak ti Talumpati iti Region I State Colleges
and Universities Athletic Association (SCUAA) Meet ken
Philippine Association of State Universities and
Colleges (PASUC I) Cultural Festival a naangay iti
University of Northern Philippines, Vigan City idi
2005 ken iti Mariano Marcos State University, Batac,
Ilocos Norte  idi Enero 2006.  Sa manen First Place ti
nagun-odna iti Dagliang Talumpati iti PASUC I Cultural
Festival idiay Don Mariano Marcos Memorial State
University) South La Union Campus (DMMMSU SLUC), Agoo,
La Union itay Enero 31, 2007.  Ni Dr. Estrelita L.
Coma, propesor ti MMSU CTE ken Program Adviser ti
Filipino, ti patinayon a coachna.

Adda kenkuana dagiti talugading ti maysa a naan-anay a
general:  natudio, natulong ken natulnog.  Isu?t
gapuna a kaaduan kadagiti programa iti kolehio ti inna
pagserbian kas emcee wenno mangimatmaton.  Nagaget,
naalibtak kaen responsible.  Isu?t gapuna a napili a
pangulo ti Kapisanang Inang Wika (KIW) ti MMSU CTE.
Miembro pay ti GUMIL CTE Chapter.

Dakkel a puntos para ken ni General ti talentona iti
panagbitla saan laeng nga iti Filipino nga isu ti
field of concenrationna, no di pay ket iti Iluko ken
iti English.  Kas maestro iti masakbayan, anusannanto
a sanayen dagiti adalanna, kas met ti panangan-anus
idi ni ikitna kenkuana, tapno maasa ken mapasantak
dagiti talugading a kupkupikopanda.  Ket kas kenkuana,
agbalinto met dagiti adalanna a nalaing a bumibitla a
mangitandudo ti kultura ken napintas a kababalin ni
Ilokano uray sadinnodtoyto ti pagnaedanda ken uray
ania nto met ti maragpatda iti idadaliasatda itoy a
biag. 

Nayanak idiay Laureta, Solsona, Ilocos Norte, ni
General ti inauna kadagiti dua nga annak da Vidal
Ramos Valdez ken Greta Dichoso Mata Valdez.
NALAING NGA ESPIKER NI GENERAL
Ni Edna C. Nagtalon