index

Naayatka kadi nga agmula ti aba? No kasta, nasken a piliem tay pagmulaam a daga tapno saan a nagatel ti mulam. Ket makakuartaka pay, Kaka. Ta kas pagaammom, adu ti manggusto tay laing a kunada-tay naluto nga aba a nalaokan ti getta ti niog.

Nagsukisok ti grupo a buklen da Eidan Cesar Rivera, Carlo Magno Vistro ken Lois Gabriel Marquez, agpapada nga agad-adal iti Maikanem a Grado manipud iti Mariano Marcos State University Laboratory Elementary School, Laoag City. Ti investigatory projectda a napauluan ti "The Effects of Different Soil Types on the Amount of Raphides in Gabi (Colucosia esculenta).ti nangyalat ti Umuna a Gunggona iti Region I Third Science Fair a naangay idiay Binmaley, Pangasinan idi Nobiembre 27-29, 2006.. Isu met la a proyekto ti nakagun-od ti Maikalima a Puesto iti Fourth National Science Science Fair a naangay idiay Baguio City National High School, Baguio City, itay Pebrero 9-11, 2007, kas impakaammo ni Miss Maricel P. Caridaoan, adviser ken coach ti grupo.

Ania ti namkuatan dagiti ubbing a scientists ti nagsukisok maipanggep iti aba? Ngamin, naminsan a panagsida ti laing ni Eidan, lider ti grupo, nabuduan ti karabukobna. Pinanunotna daytoy a banag ket kalpasanna pinagsasaritaanda kadagiti kaklasena no apay a makabudo ti aba. .

Babaen ti panagbasada kadagiti artikulo manipud iti magasin ken libro ken uray pay iti Internet, kasta met ti pannakiinnumanda kadagiti mangisursuro iti science, naammuanda ti makaigapu ti gatel ti aba. Isu dagitay raphides wenno dagitay kasla dagum ti sukogna a kristal, addaan ti calcium oxalate ken nagtaud kas by-product iti plant cells. Masarakan dagitoy iti nagbaetan ti kulang ken ungkay ti mula nga aba. Makabudo daytoy no maisagid iti kudil.

Tapno naan-anay ti inda panagduktal, nangaramid dagiyi nagsukisok ti maysa a setup idiay Santa Joaquina, Laoag City. Ditoy a ti kinargaanda ti agpapada ti kadakkel ken sukogna a lata iti agpapada ti kaaduna ngem nadumaduma a klase ti daga a naggapu met laeng iti nasao a lugar. Maysa a lata para ti loam soil; maysa ti clay soil; maysa ti sandy soil; ken ti maikapat nga isu ti kontrol ket ti napagtitipon a daga nga agpapada ti kaaduna: apagkatlo ti kada klase ti daga. Na-classify ken naanalisar dagiti daga babaen ti tulong ti maysa a teknisian a nangeksamen dagitoy iti soil laboratory. Maysa a kilo ti kada klase ti daga a naibilag iti las-ud ti maysa nga aldaw ti naeksamen. Napaneknekan a ti loam soil ti kaaduan ti nitrogen ken potassium (in parts per million). Sumaruno ti clay; maikatlo ti kontrol; ken kabassitan ti sandy soil.

Minulaanda ti kada lata iti tallo kapuon nga aba a naggapu iti maymaysa a klase ti daga. Agpapada met ti kaadu ti danum nga insibogda iti kadagiti naimula iti kada aldaw. Impanda ti setup iti arubayan da Eidan.

Kalpasan ri 30 nga aldaw, ineksamenda dagiti ti aba. Babaen iti calipel, nangalada ti agpapada ti kaaduna a sample manipud kadagiti kulang ti aba.. Inmuntarda dagiti sample iti slide nga addaan sangabassit a danum. Kalpasanna, ineksamenda ti kada slide iti microscope.

Binilangda dagiti raphides iti kada sample ti aba a naimula manipud kadagit nadumaduma a lata ti daga. Naduktalan dagiti ubbing a researchers nga adda epekto ti klase ti daga ti bilang ti raphides iti aba. Kaaduan ti raphides ti naimula iti sandy soil (darat); sumaruno ti napagtitipon a klase ti daga (kontrol); maikatlo ti clay soil. Kabassitan ti raphides dagiti aba a naimula iti loam soil. Iparangarang daytoy a takuat a no nangatngato ti level ti nitrogen ken potassium ti daga, basbassit ti bilang ti raphide crystals dagiti mula nga aba. Ket maksayan ti gatel ti aba.

Makatulong ti panagmula ti aba tapno masolbar ti problema iti taraon. Malaksid ta nasustansia ti aba ta addaan kadagiti mineral, kasta pay ti Vitamin A ken C, nalaka pay a patanoren.

Ania pay ngarud ti ururayem, kailian? Agmulakan ti aba. Ngem nasken a piliem tay daga a pakaimulaanna.tapno masiguradom a dinton mabuduan ta karabukob dagiti kailian no agsidada tay laing a paboritoda ken dadduma pay a potahe ti aba.

Kadua ni Miss Maricel Caridaoan, (kakannigidan), adviser ken coach dagiti a science researchers, isuda, (agpakannawan): Carlo Magno Vistro, Lois Gabriel Marquez ken Eidan Cesar Rivera

Nagun-od da Carlo Magno Vistro, Eidan Cesar Rivera (nakatakder)
ken Lois Gabriel Marquez (nakatugaw) ti maikalima a puesto iti Fourth National Science Fair a naangat idiay Baguio City itay Pebrero 9-11, 2007. Kadua ti grupo ni Miss Maricel Caridaoan (nagtengng, nakatakder), ti coach ken adviserda.